ChatGPT wordt een collega. Heb je hem al ingewerkt?

OpenAI heeft vorige week één woord veranderd, en dat woord zegt meer dan het hele persbericht eromheen.

Sinds de lancering van ChatGPT Work heet hun AI geen assistent meer. Het is een medewerker. Hij splitst een opdracht zelf op, werkt er urenlang autonoom aan door, en levert een presentatie, een spreadsheet of zelfs een kleine webapplicatie af zonder dat je er nog naar omkijkt.

Ik snap de opwinding. Voor een Belgische KMO klinkt dat als personeel dat geen loon kost. En precies daar begint mijn twijfel.

Een medewerker moet je inwerken

Denk even aan de laatste keer dat er iemand nieuw begon in je team. Iemand met een mooi cv, vol goede wil. Zette je die persoon op dag één alleen bij een klant, zonder een woord uitleg over hoe het hier werkt, wat de gevoeligheden zijn, waar de oude lijken liggen? Natuurlijk niet.

Je werkt een collega in. Je geeft context, je stuurt bij, je kijkt de eerste weken mee. Niet omdat je hem wantrouwt, maar omdat talent zonder kader gewoon niet landt.

Met AI slaan we net dat stuk over. We halen de tool binnen, geven hem toegang tot zowat alles, en verwachten dat hij vanzelf snapt hoe onze zaak in elkaar zit. En dan kijken we verbaasd naar een resultaat dat er professioneel uitziet maar naast de kwestie zit.

De tool is zelden waar het misloopt

Wat ik in transformatietrajecten telkens opnieuw zie: de software is bijna nooit het echte probleem. Het is de organisatie eromheen. Onduidelijke processen, afspraken die alleen in iemands hoofd zitten, een manier van werken die historisch zo gegroeid is dat niemand ze nog kan uitleggen.

Zet daar een autonome AI bovenop en je krijgt geen orde. Je krijgt snellere chaos, alleen nu met een strak afgewerkte PowerPoint eromheen.

Daarom is dat huiswerk zo belangrijk: eerst zelf weten hoe je zaak draait, dan pas een medewerker binnenhalen, digitaal of van vlees en bloed.

Beginnen zonder je team te verliezen

Want dat is de vraag die me het vaakst gesteld wordt: wat betekent zoiets voor mijn KMO, en hoe begin ik eraan zonder mijn mensen kwijt te raken?

Drie dingen die mij daarin helpen. Neem of laat.

1. Begin klein en zichtbaar. Kies één afgebakende taak, niet je hele administratie in één keer. Laat het team zelf zien wat werkt en wat niet. Vertrouwen groeit uit ervaring, niet uit een aankondiging op de vrijdagmeeting.
2. Zet een mens tussen de output en de klant. Iets dat urenlang autonoom doorwerkt, heeft iemand nodig die het nakijkt voor het buitengaat. Bij een nieuwe collega vinden we dat de normaalste zaak van de wereld.
3. Wees eerlijk over het waarom. Niets doet een team sneller afhaken dan het gevoel dat een machine hen komt vervangen. Zeg wat je met de gewonnen tijd wíl doen. En als je dat zelf nog niet weet, is dat je echte werk, nog voor de AI eraan te pas komt.

Tot slot

De belofte is echt. Een AI die zelfstandig doorwerkt scheelt tijd, en tijd is in een KMO kostbaar. Maar een medewerker die je niet inwerkt, niet aanstuurt en nooit eens controleert, dat is geen aanwinst. Dat is een risico met een vriendelijk gezicht.

Dus voor je ChatGPT Work binnenhaalt, één vraag: ken je je eigen zaak goed genoeg om er iemand, of iets, autonoom op los te laten?

Gratis personeel bestaat niet, ook niet als het uit een chatvenster komt.