Eén storing, twee debatten die je beter scheidt

De Microsoft-panne voedt twee discussies: minder Microsoft, en minder Amerika. Geen van beide beantwoordt de vraag die de storing echt stelt.

Walter SwaenepoelDoor Walter SwaenepoelLeestijd: 4 min
Kleine bedrijfjes hangen met lichtlijnen aan een centraal knooppunt dat flikkert, terwijl er een apart reservepad omheen buigt, het beeld van afhankelijkheid van een punt en de tweede weg eromheen.
Kleine bedrijfjes hangen met lichtlijnen aan een centraal knooppunt dat flikkert, terwijl er een apart reservepad omheen buigt, het beeld van afhankelijkheid van een punt en de tweede weg eromheen.

Een halve dag lang geraakte een flink stuk van zakelijk Belgie niet in zijn Outlook. Een infrastructuurprobleem bij Microsoft legde Outlook, Teams en Copilot plat in 74 landen, en meer dan een halve dag later was het nog niet volledig opgelost. Geen hacker, geen statelijke actor en geen ransomware, gewoon een panne.

Zoiets maakt twee reflexen los. De eerste: we moeten minder afhankelijk worden van Microsoft. De tweede: we moeten minder afhankelijk worden van Amerika. Ik begrijp ze allebei, en toch denk ik dat we er iets door elkaar halen.

Een andere leverancier is niet hetzelfde als minder risico

Dat de afhankelijkheid groot is, klopt zonder meer. Volgens Beltug werkt zo'n negentig procent van de Belgische bedrijven met Microsoft, en wereldwijd gebruiken meer dan 430 miljoen mensen de 365-apps. Als zo'n platform hapert, hapert het overal tegelijk. Je zag het vandaag: niet alleen de mail viel weg, ook de bestanden op de cloud drive waren onbereikbaar, en zelfs AI-assistenten zoals Claude en ChatGPT geraakten niet meer bij hun Microsoft-koppeling.

Maar dat is net de denkfout. Het probleem zit in de concentratie zelf. Een leverancier draagt het werk van duizenden organisaties tegelijk, en wie overstapt naar een kleinere of een Europese speler verplaatst dat risico zonder het weg te nemen. Sterker nog, een kleinere speler heeft zelden de redundantie die een hyperscaler wel opbouwt. Danielle Jacobs van Beltug noemde het terecht een wake-up call, precies omdat het toont “hoe afhankelijk we zijn van een bedrijf”. Dat is de juiste woordkeuze. Een bedrijf, niet een land.

Het Amerika-debat is echt, maar het staat hier los van

En dan die tweede reflex. Dat we in Europa nadenken over technologische soevereiniteit vind ik terecht, en het speelt ook al langer dan deze vrijdag de dertiende. Wie zijn data onder de Amerikaanse Cloud Act ziet vallen, of wie een hele sector op een handvol niet-Europese spelers ziet leunen, heeft een echt punt. Alleen gaat dat punt over wie de controle heeft, niet over of de boel blijft draaien.

Een datacenter in Frankfurt kan even goed omvallen door een foute configuratie als een datacenter in Virginia. De storing van vandaag is geen bewijs voor het soevereiniteitsargument, ze staat er los van. Ze op een hoop gooien voelt daadkrachtig, maar het vertroebelt allebei de gesprekken: je lost je uptime niet op met een Europese vlag, en een soevereiniteitskeuze maak je beter met een koel hoofd dan in het heetst van een panne.

Wat volgens mij wel helpt

Als de vraag is hoe je rechtblijft wanneer een leverancier valt, dan is je vangnet belangrijker dan je leverancierskeuze. Drie dingen die wat mij betreft meer opleveren dan van logo wisselen.

(a) Ken je eigen zwakste schakel. Welk proces valt stil als Microsoft een uur knippert, en heb je dat ooit getest in plaats van verondersteld? De meeste bedrijven hebben die oefening nooit gemaakt, en een risicoanalyse die enkel over hackers gaat, mist net de alledaagse panne die vandaag toesloeg.

(b) Voorzie een tweede weg voor het hoogstnodige. Een alternatief communicatiekanaal, een manier om bij je cruciale bestanden te raken buiten dat ene platform. Let wel op, want gisteren weken veel mensen uit naar WhatsApp of een prive-Drive, en zo sleep je in paniek je data buiten je beveiligde omgeving. Een vangnet leg je op voorhand aan, niet tijdens de brand.

(c) Zorg dat je kan degraderen zonder stil te vallen. Orders op papier, een gecachte versie, een handmatige procedure voor een dag. Niet elegant, wel het verschil tussen vertraagd en volledig plat. De ziekenhuizen die eerder deze week met pen en papier verder werkten, deden eigenlijk precies dat.

Tot slot

Een panne als deze is eigenlijk een gratis brandoefening. De fout zou zijn er de verkeerde les uit te trekken, en die les met een vlag te verwarren. Of je nu voor of tegen Microsoft bent, en of je nu voor of tegen Amerikaanse cloud bent, je bedrijf blijft pas recht als je zelf een tweede weg hebt voorzien. De rest is een apart gesprek, en dat mag je gerust voeren, maar best niet terwijl de mail nog plat ligt.

Walter Swaenepoel

Over de auteur

Walter Swaenepoel

Program Manager

Oprichter van Ambar BV en partner bij Make IT So. Werkt als interim manager in programma-, project-, change-, transformatie-, crisis- en productdossiers — telkens voor de duur van een afgebakende opdracht en voor meerdere klanten in parallel. Schrijft op Take Away Manager wat goede opdrachten echt vragen: de keuze in week één die maanden doorwerkt, de teamleider die je iets bijbracht over rust onder druk, de fout waar je nog van leert.