Wanneer moet een vrouw in de menopauze stoppen met contraceptie?

- Begrijp wanneer zwangerschap tijdens perimenopauze nog mogelijk is Tijdens de perimenopauze neemt je vruchtbaarheid geleidelijk af, maar verdwijnt niet meteen volledig. Zolang je nog onregelmatige menstruaties hebt, vindt er af en toe een eisprong plaats. Die kans wordt met de jaren kleiner, maar bestaat tot je definitief in de menopauze bent. Zwangerschap is dus technisch nog mogelijk, zij het met afnemende waarschijnlijkheid naarmate je ouder wordt.

Het probleem is dat je in deze fase moeilijk kunt voorspellen wanneer er nog een eisprong komt. Je cyclus wordt grilliger, soms heb je maanden geen menstruatie en dan ineens weer wel. Dat maakt het lastig om enkel op je cyclus te vertrouwen als signaal. Daarom adviseren artsen om tijdens de overgang gewoon door te gaan met anticonceptie, tot je zeker weet dat de menopauze is ingetreden.

Bovendien neemt het risico op complicaties bij zwangerschap na je veertigste flink toe, zowel voor jou als voor een eventuele baby. Een ongeplande zwangerschap op latere leeftijd brengt meer medische uitdagingen met zich mee. Zelfs als de kans klein is, is het verstandig om die kans uit te sluiten zolang je nog vruchtbaar kunt zijn.

- Bepaal het juiste moment om anticonceptie te stoppen Het officiële moment waarop je veilig kunt stoppen met anticonceptie hangt af van je leeftijd en wanneer je laatste menstruatie was. De medische vuistregel luidt: ben je vijftig jaar of ouder, dan kun je stoppen met voorbehoedsmiddelen na één jaar zonder menstruatie. Ben je jonger dan vijftig, dan wordt aangeraden om twee jaar te wachten na je laatste bloeding. Die termijnen gelden omdat de kans op een late eisprong bij jongere vrouwen iets groter blijft, ook na een lange periode van stilte.

In de praktijk is het niet altijd makkelijk om te weten wanneer je 'laatste' menstruatie werkelijk de laatste was. Veel vrouwen ervaren lange tussenpozen, gevolgd door een onverwachte bloeding. Daarom is het verstandig om de teller pas te laten lopen vanaf het moment dat je écht langdurig geen menstruatie meer hebt gehad. Een bloedtest kan helpen om te checken of je hormoonniveaus wijzen op menopauze, maar zelfs die test is niet honderd procent waterdicht tijdens de overgangsjaren.

Wil je eerder stoppen, bijvoorbeeld omdat je anticonceptiemethode hinderlijk wordt of je hormonen door elkaar gooit? Bespreek dat dan uitgebreid met je huisarts of gynaecoloog. Zij kunnen op basis van jouw situatie inschatten of het verantwoord is om eerder te stoppen, eventueel met tussentijdse controles. Beter te voorzichtig dan een verrassende zwangerschap op een moment dat je dacht dat hoofdstuk afgesloten te hebben.

- Ken de richtlijnen per leeftijd en laatste menstruatie.

- Bespreek hormoonspiraal versus andere methoden in deze fase

- Overleg met je arts over persoonlijke risicofactoren

- Plan controles na het stoppen met voorbehoedsmiddelen